Adrenal Bez (Böbrek üstü bezi) Hastalıkları

Böbreküstü (adrenal veya surrenal) bezleri her iki böbreğin üst polunun üzerinde yer alan böbrek fonksiyonları ile alakası olmayan bezler olup hormon salgılayan fonksiyonları vardır. 30 x 50 x 10 mm ebadında 4-5 gr ağırlındadır. Korteks ve medulla olarak iki tabakası olan adrenal bezleri korteksden kortizol, aldosteron, androjen ve östrojen salgılanırken böbreküstünün medulla tabakası ise adrenalin ve noradrenalini sentez eder.

 

Kortizol

Kortizolun metabolik etkilerinin başında antienflamtuar ve immunosuppressif etki, kan basıncının sürdürülmesi, kemik formasyonun azalması, insulin direncinin artması (diyabetojenik etki) ile lipoliz ve proteolizin artması gibi gelir. Kortizolun aşırı salgılanması beyincik kaynaklı, ektopik veya doğrudan böbreküstü hiperplazisi, adenomu veya kanserine bağlı olabilir. Bununun sonucu Cushing sendromu ortaya çıkar. Tipik klinik bulguların başında kilo artışı, gövdesel şişmanlık, ay dede yüzü, ensede kalınlaşma, karın cildinde çatlaklar gelir.

 

Aldosteron

Aldosteronun aşırı salgılanması kanda potasyum eksiklğine ve hipertansiyona yol açabilir. Bu klinik tablo Conn sendromu olarak adlandırılır. Böbreküstü bezinin medulla tabakasının aşırı fonksiyonu feokromositoma olarak tanımlanan klinik tabloya yol açar. Tansiyon yüksekliği ile birlikte çarpıntı, yüzde kızarma (flushing) tipik bulgularıdır. Cerrahi olarak müdahalesi laparoskopik (kapalı) olarak yapılır.